Şehir hayatı eğlenceli olsa da kaotik yapısına uygun bir çözüm getiren 15 dakikalık şehir yapısını senin için anlattık.

Tüm dinamiği, renkleri eğlencesiyle şehir hayatı gerçekten de dolu dolu bir yaşam sunuyor.  Şehrin içinde dolu dolu bir 24 saatin hepsini harcayacak kadar farklı alternatif, farklı mekan, farklı etkinlikler bulabilmek mümkün. Bununla beraber kalabalık olması, ulaşım ve yerleşim gibi pek çok konuda insanları zorlayan bir durum içerisinde bırakıyor. Her geçen yıl daha fazla artan dünya nüfusuyla beraber şehirler de biraz daha kaotik bir hale geliyor.  İşte, buna bir çözüm olarak ortaya çıkan 15 dakikalık şehirler de şehrin tüm avantajını sunarken kaosun ortadan kaldırıyor.

Zaman Şehirlerde Uçup Gidiyor

Şehrin içinde pek çok alternatif olduğunu söyledik ama kaçımız bu alternatiflere yetişecek zamanı bulabiliyor?  Her şeyden önce bir plan yaparken trafik saatlerini kontrol ediyoruz. Toplu taşıma ya da araba olması fark etmeksizin ulaşımın 2 saatten bile fazla zaman alabiliyor olması hem yorgunluğu artırıyor hem de sosyal yaşama derin bir darbe vuruyor.

Bununla birlikte biraz keyifli vakit geçirebilmek için şehrin kalabalığına ve gürültüsüne de çokça maruz kalmak gerekiyor. Eve döndüğümüzde ise aslında bizi eğlendirmiş olması gereken bir zaman diliminin üstümüzde yorgunluk gibi büyük bir negatif etkisi olduğunu fark ediyoruz.

İşte, buna çözüm olarak geliştirilen 15 dakikalık şehir kavramı, işin evin, sosyal alanların hepsinin birbirine 15 dakika mesafede olmasına dayanıyor. Bu modelde şehrin ritmi. Araçların hızına, trafiğin yoğunluğuna göre değil, insanın her şeye yorulmadan yetişebileceği bir ritme göre ayarlanıyor.

15 Dakikalık Şehir Nedir?

Bu kavram ilk olarak Fransız akademisyen Carlos Moreno tarafından gündeme getirilip popülerleştirildi. Bu konseptin temel amacı, şehirde kendi içinde kendine yetebilen mahalle oluşumlarının kurulması ve bir kişinin şehrin bir ucundan diğer ucuna hiçbir sebepten ötürü gitmek zorunda kalmamasına dayanıyor.

Dolayısıyla bu modelde:

• Ev ofis ve dükkanların bir arada kullanıldığı karma yapılara,
• Yürünebilir olan sokakların çok olmasına,
• Araç trafiğinden daha çok bisiklet yollarına ve toplu taşımaların da buna entegre olacak şekilde düzenlenmesine,
• Yeşil alanların daha fazla artırılmasına önem veriliyor.

Şehirlerde, özellikle de mega kentlerde görmenin mümkün olmadığı bu yapılanma, şehrin her köşesini mini bir kasabaya dönüştürüyor.  Böylelikle beton yapıların daha da çoğalmasına neden olan kocaman alışveriş merkezleri yerine küçük dükkanlar, her geçen gün üstündeki araç trafiğinin arttığı dev otoyollar yerine güvenli bisiklet yollarını ve bir araç kullanmayı zorunlu kılan uzaklıklar yerine yürüme ile katedilecek mesafeler içinde konumlandırmalar görmek mümkün oluyor.

Arabanın Mecburiyet Olması Sorunu

Zaman içerisinde şehirlerde yaşayan pek çok insanı yoran bu kaotik düzen araba kullanmayı da zorunluluk derecesine taşıyor. İnsan kalabalığından ötürü kullanımı çok zorlaşan toplu taşımalar da arabalara bir alternatif oluşturacak konfora sahip değil. Bu yüzden arabaların hayatımızdan çıkması böylesi bir düzende mümkün değilmiş gibi görünüyor. Oysa bu durumun oldukça ciddi yan etkileri var:

Trafikteki Stres

Özellikle sabahları ve akşamları çok yoğun olan trafik büyük bir vakit kaybının yanı sıra müthiş bir stres yüklemesine de sebep oluyor. 

Çevresel Zararlar

Tüm dünya her açıdan sürdürülebilirliğin sağlanmasında hemfikir ve bu yüzden ciddi adımlar atılıyor. Ancak trafikteki araç fazlalığına bakılırsa karbon salınımının büyük bir kısmı buradan kaynaklanıyor. Dolayısıyla ister şahsi araçlar olsun, ister toplu taşımalar olsun, doğaya ciddi bir zarar veriyor.

Mekan İşgalleri

Böylesi büyük şehirlerde hemen hemen her yerde bir park, mesire alanı, yürüyüş parkurları görmek mümkün olabilirdi ancak araç fazlalığından dolayı tüm bunların yerini daha çok otoparklar almış durumda. Bununla da kalmayıp şehirler genişledikçe oluşan mesafeden kaynaklı olarak yine bunlar için kullanılabilecek alanların pek çoğuna yol yapılıyor.

Şehir hayatı her ne kadar modern yaşam için tüm imkanları sunuyor gibi görünse de bu tabloya baktığımızda aslında 15 dakikalık şehirlerin vizyonuna dahi yaklaşamıyor olduğunu görüyoruz. Çünkü şehirlerin organik yapısı insanların ritmine uygun olarak değil sanki. Bir koşturmaca için dizayn edilmiş gibi görünüyor.

Şehirde Uyanan Mahalle Ruhu

Hepimizin anılarında her şeyin içinde satıldığı küçük mahalle bakkalları vardır. Yine hepimiz hatırlıyoruzdur çocukların sokakta oynadığı, komşuların kapı önlerinde sohbet edebildiği zamanları. Bunlar hem sosyal açıdan oldukça verimli bir ortam sunan hem de güvenilirliği sağlayabilen mahalle ruhundan yansıyan en güzel örnekler diyebiliriz.
Bu alanlarda yaşamak aslında hayatı da kolaylaştırıyordu. Semt pazarları, mahalle manavları, küçük dükkanlar alışveriş yapmak için şehrin bir ucundan diğer ucuna gitmenin zahmetinden kurtaracak kadar ihtiyaçları karşılıyordu. Dahası, bu ortamlarda insanlar birbirini daha fazla tanıyor, daha rahat sosyalleşiyor ve birbirlerine daha fazla güvenerek yardımlaşma bilincini de doğal bir biçimde ben yaşatıyorlardı. Sosyologların da bu tür yapıların toplumsal sermayeyi artırdığını söyleyen çalışmaları, herkesin birbirine her geçen gün daha da yabancılaştığı kaotik şehir yapıları üstüne bir kere daha düşünmemiz gerektiğini gösteriyor.

15 Dakikalık Şehirlerin Ekonomik ve Çevresel Faydaları

15 dakikalık şehirler sosyal açıdan ulaşım açısından büyük faydalar getirmenin yanı sıra hem ekonomik hem de ekolojik açıdan da daha kazançlı bir yapılanma.  Bu modelden elde edeceğimiz faydaları kısaca göz atalım.

Küçük Esnafın Canlanması

İnsanların büyük alışveriş merkezleri, zincir marketleri tercih etmelerindense semt pazarlarını, mahalledeki bakkalı ya da fırını tercih etmesi ekonominin canlanması açısından  iş yapması gereken küçük esnafın kazanmasını sağlar. Bu da 15 dakikalık şehir modellerinin içinde mümkündür.

Ulaşımda Maliyet ve Zamandan Tasarruf

Sadece hususi araçların değil, toplu taşımaların da yakıt ihtiyacı büyük şehirlerde çok fazla uzun mesafeler kat eden her araç çok fazla yakıt harcadığı için bunun maliyeti de yüksek oluyor.  Üstelik sadece yakıt masraflarıyla kalmıyor; araçların çok fazla kullanılması, araç bakımlarının ve arızalarının da daha sık ve daha yoğun olmasına sebep oluyor. Bu da maliyet açısından oluşan yükün artması anlamına geliyor. Oysa ki 15 dakikalık şehirler yürüme ya da bisiklet sayesinde aşılabilecek mesafeler barındırdığı için bu maliyet neredeyse tümüyle ortadan kalkıyor.  Bununla birlikte zamandan da çok büyük bir tasarruf sağlanıyor.

Hava Kirliliğinin Azalması

Az olan araç kullanımının hava kirliliği açısından da olumlu bir etkisi var. Daha az egzoz dumanı sayesinde hava kirliliğinin azalması ve şehirlerde daha temiz bir hava olması mümkün.

Enerji Verimliliğinin Artması

Şehirler hem ısınma hem soğuma için yüksek oranda enerji harcar. Her ikisi için kullanılan yakıtın masrafı şehrin kalabalık olmasıyla doğru orantılıdır.  Ancak daha kompakt şehirler, yani 15 dakikalık şehirler ısınma ve soğuma için çok daha az enerji harcayacak şekilde dizayn edilir.
Tüm bu faydaları gözeterek aslında 15 dakikalık şehirlerin iklim kriziyle baş etmek için doğru bir yer mücadeleci adım olduğunu söylemek de mümkün.
Her açıdan bakıldığında bu modele geçiş bazı zorluklar taşıyor olsa da şehirdeki yaşam için çok daha ideal bir konsept sunuyor. Dünyada çok başarılı örneklerini olan 15 dakikalık şehirlerin çoğalması, şehir yaşamını çok daha keyifli kılacak gibi görünüyor. 

Geleceğinize değer katmak ve birikim yapmanın rahatlığını yaşamak için QNB Sigorta Bireysel Emeklilik ile hemen yolculuğunuza başlayabilirsiniz.