1949 yılından bu yana her sene Dünya Şehircilik Günü kutlanıyor. Bu gün bize, şehirlerin yalnızca beton yapılar olmadığını, sadece barınma ihtiyacını karşılayan yapıları içermekle tanımlanamayacağını hatırlatıyor. Çünkü şehirler sosyal, ekonomik ve çevresel sistemleri de içeren bir bütündür aslında. Bu yüzden de yaşanabilirliği artırmak adına insan odaklı tasarımının yanı sıra sürdürülebilir de olmak zorundadır. Ancak içinde bulunduğumuz çağda iklim krizi, enerji tüketiminin artması, demografik değişimler şehirlerin gelecekte nasıl olması gerektiği yönünde tekrar düşünmeye itiyor bizi. 

Birleşmiş Milletler verileri, 2050 yılında toplam dünya nüfusunun %60’ından fazlasının şehirlerde yaşayacağını söylüyor. Bu oran önemli. Dünya nüfusunun da o zamana kadar artacağı düşünüldüğü zaman şu ankinden çok daha büyük bir kesimin şehir hayatına geçmesi anlamına geliyor bu. Bu durum yalnızca mimarlar ve şehir planlamacıların odağında değil, aslında hepimizi ilgilendiriyor. Bu yüzden geleceğin şehirlerinin nasıl olması gerektiğine dair sen de biraz fikir edinmek isteyebilirsin. 

Teknoloji İnsan İçin Vardır: Akıllı Şehirler

Günün teknolojisi ile neredeyse her şey mümkün görünüyor ve teknoloji, şehirlerin daha yaşanabilir olması için de büyük bir araç olarak kullanılıyor. 

Geleceğin şehirlerinde, bugün gördüğümüz dijitalleşmenin çok daha fazlasını görmemiz gerek. Akıllı bir şehir hayal edebilirsin. İnsana dokunacak bu yapılar, hali hazırda kullanılan teknolojilerin çok daha titiz ve gerçek zamanlı ölçümler yapması sayesinde çok daha yaşanabilir ortamlar oluşmasını sağlayabilir. Örneğin, bugün kullanılan sensör tabanlı veri toplama sistemleri sayesinde trafiği yönetmek, atık takibi yapmak ve enerji verimliliğinde avantaj sağlamak mümkün. Ancak bunu bir adım daha ileri götürmek de mümkün.

İnsanların yaşam kalitesini yükseltecek olan bu teknoloji tabanlı regülasyonlar senin şehirdeki deneyimini de ölçmek için de kullanılabilir. Toplu taşıma için otobüslerin nerede olduğunu ve ne zaman hareket edeceğini bilmeni sağlayan sistemler, senin toplu taşıma deneyimini ölçebilir ve hatta şehir ışıklandırmasından, hava kalitesine kadar her şeyi gerçek zamanlı verilerle yöneterek şehirlerin daha yaşanılır olmasını sağlayabilir. 

Teknoloji İnsan İçin Vardır: Akıllı Şehirler

Günün teknolojisi ile neredeyse her şey mümkün görünüyor ve teknoloji, şehirlerin daha yaşanabilir olması için de büyük bir araç olarak kullanılıyor. 

Geleceğin şehirlerinde, bugün gördüğümüz dijitalleşmenin çok daha fazlasını görmemiz gerek. Akıllı bir şehir hayal edebilirsin. İnsana dokunacak bu yapılar, hali hazırda kullanılan teknolojilerin çok daha titiz ve gerçek zamanlı ölçümler yapması sayesinde çok daha yaşanabilir ortamlar oluşmasını sağlayabilir. Örneğin, bugün kullanılan sensör tabanlı veri toplama sistemleri sayesinde trafiği yönetmek, atık takibi yapmak ve enerji verimliliğinde avantaj sağlamak mümkün. Ancak bunu bir adım daha ileri götürmek de mümkün.

İnsanların yaşam kalitesini yükseltecek olan bu teknoloji tabanlı regülasyonlar senin şehirdeki deneyimini de ölçmek için de kullanılabilir. Toplu taşıma için otobüslerin nerede olduğunu ve ne zaman hareket edeceğini bilmeni sağlayan sistemler, senin toplu taşıma deneyimini ölçebilir ve hatta şehir ışıklandırmasından, hava kalitesine kadar her şeyi gerçek zamanlı verilerle yöneterek şehirlerin daha yaşanılır olmasını sağlayabilir. 

Yaşam Alanları Herkes İçin Olmalı: Kapsayıcı ve Erişilebilir Şehirler

Doğa dostu şehirler kurmak kadar insan odaklı şehirler kurmak da hedefler arasında olmalı. Her yaştan, her gelir seviyesinden, her fiziksel yetersizlikten muzdarip insanın eşit biçimde faydalanabileceği bir yapının olması gerekiyor. 

Bu kapsayıcı anlayış, engelli insanlar için erişilebilir kaldırımlardan yaşlılar için güvenli kamusal alanlara kadar geniş bir perspektife sahip. Bununla birlikte dijitalleşmenin daha çok kullanılacağı bu şehirlerdeki tüm sistemler de yine herkesin rahatça kullanabileceği şekilde tasarlanmalı. 

Kaynaklar Yeniden Tanımlanmalı: Enerji Verimliliği ve Dolaşım Etkisi

2050 yılı için şimdiden çok büyük adımlar atılıyor çünkü enerji krizi ve iklim değişikliği 2050 yılının şehirlerinin nasıl olacağını belirleyecek olan en önemli iki parametre. Şimdiden ihtiyaç duyduğumuz yenilenebilir enerji, gelecekte zorunlu hale gelmeli. Güneş panelleri, enerji depolama çözümleri, mikro şebekeler ve elektrikli ulaşım altyapısı bir lüks olmaktan çıkmalı.

Bununla birlikte döngüsel ekonomi yaklaşımı da gündemde daha çok yer tutuyor. Atıkların birer kaynak olarak tekrar değerlendirilmesinden suyun geri kazanılmasına ve enerjinin paylaşılmasına kadar pek çok değişim geleceğin kentlerinin yapısını belirlemekte önemli rol oynayacak. 

Kaynaklar Yeniden Tanımlanmalı: Enerji Verimliliği ve Dolaşım Etkisi

2050 yılı için şimdiden çok büyük adımlar atılıyor çünkü enerji krizi ve iklim değişikliği 2050 yılının şehirlerinin nasıl olacağını belirleyecek olan en önemli iki parametre. Şimdiden ihtiyaç duyduğumuz yenilenebilir enerji, gelecekte zorunlu hale gelmeli. Güneş panelleri, enerji depolama çözümleri, mikro şebekeler ve elektrikli ulaşım altyapısı bir lüks olmaktan çıkmalı.

Bununla birlikte döngüsel ekonomi yaklaşımı da gündemde daha çok yer tutuyor. Atıkların birer kaynak olarak tekrar değerlendirilmesinden suyun geri kazanılmasına ve enerjinin paylaşılmasına kadar pek çok değişim geleceğin kentlerinin yapısını belirlemekte önemli rol oynayacak. 

Bugünden Geleceğe Taşınmak

İnsan, bir sokak öteye bile taşınırken bugünden düşünüyor ve planlıyor. Geleceğin şehirlerine taşınacak olan yaşamlarımız için de bugünden karar vermeliyiz. Yani, aslında sadece yeni bir yapılanmanın gelmesi için pasif bir bekleyiş yerine en azından bugün verdiğimiz kararları değerlendirip bu gelecekte rol oynayacak şekilde daha aktif adımlar atabiliriz. 

Şehirciliğin insan ve doğa arasında birbirini besleyen bir bağa kurması gerektiği düşünülürse bu bağı oluşturmak için yarının yüksek bilinçli toplumlarına ulaşmak için bugünden birlikte çalışmalıyız. Bu sayede şehirleri beton yığınları olmaktan çıkarıp yaşayan ekosistemler haline getirmemiz mümkün olacaktır.