Yılın en büyülü zamanı adım adım yaklaşıyor. Sokaklar ışıldamaya, vitrinler renk saçmaya şimdiden başladı bile. 

Biliyoruz ki sen de evinin bir köşesinde o sıcak atmosferi yaratmak, sevdiklerinle yeni yıla umut dolu ve "aydınlık" bir başlangıç yapmak istiyorsun.

Bununla birlikte madalyonun bir de diğer yüzü var. 

Bu süslemeleri yaparken kullandığımız ışık zincirleri, sadece kısa süreli kullanım için satın alınıp sonra çöpe atılan plastik süsler ve sürekli açık bırakılan fişli malzemeler…

Tüm bunlar hem karbon ayak izimizi artırıyor hem de yeni yılın ilk ayında elektrik faturasını gördüğümüzde büyük bir şok yaşamamıza neden oluyor.

Yılbaşı süslemesi yapmak ve yeni yılı ışıltılarla karşılamak, israf yapmak zorunda olduğumuz anlamını taşımıyor.

Aslında durum, tam tersini işaret ediyor. 

Biraz yaratıcılık, biraz doğa sevgisi ve doğru teknoloji kullanımıyla, evini "sürdürülebilir" bir masal diyarına çevirmek mümkün.

Hazırsan, yaratıcılığı devreye sokuyoruz. 

İşte enerji dostu bir yılbaşı için altın değerinde öneriler!

1. Işıklandırma Devrimi: LED’e Geçiş

Yılbaşı süslemelerinin kalbi, şüphesiz ki o yanıp sönen ışıklardır. Eğer hâlâ yıllar öncesinden kalma, ısınan o eski tip akkor ampullü süsleri kullanıyorsan bunu acilen bırakmalısın. Unutma, hiçbir veda için geç değildir.

Neden mi? Çünkü ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre LED ışıklar, geleneksel ampullere kıyasla en az %75 daha az enerji tüketir. Üstelik kullanım ömürleri 25 kata kadar daha uzundur.

Eski tip ışıklar enerjinin çoğunu ısıya çevirirken (dokunduğunda elini yakmasından anlayabilirsin), LED’ler enerjiyi doğrudan ışığa çevirir. 

Ayrıca "zamanlayıcı” kullanmak bir diğer tasarruf sırrıdır. Işıkların sabaha kadar kimsenin olmadığı bir odada yanmasına hiç gerek yok. Akıllı prizler ya da basit zamanlayıcılar aracılığıyla ışıkların sadece akşam saatlerinde (örneğin 18.00-23.00 arası) yanmasını sağlayabilirsin.

2. Doğadan Gelen Dekor: Sıfır Plastik ve Bedava

Her yılbaşı öncesi marketlerde satılan o parlak, simli topların çoğu plastikten üretilir ve ne yazık ki geri dönüştürülemezler.

Bu yıl bir değişiklik yap ve dekorasyon malzemelerini alışveriş merkezinden değil, ormandan ya da parktan topla.

Kozalaklar: Birkaç kozalak toplayıp onları temizledikten sonra ister doğal halleriyle ister biraz beyaz boya ile (kar efekti vererek) harika süslere dönüştürebilirsin. Ucuna bağlayacağın jüt bir iple ağacına asabilirsin.

Kurutulmuş Meyveler: İşte en favori ve en mis kokulu önerimiz! Portakal veya limonları ince dilimler halinde kesip, fırınının en düşük ayarında (yaklaşık 100-120 derece) 2-3 saat boyunca kurutabilirsin.

Işığa tutulduğunda güneş gibi parlayan bu meyve dilimleri, tarçın çubuklarıyla birleştiğinde evin havasını değiştiren aromatik bir dekora dönüşür. 

3. "Upcycling" (İleri Dönüşüm) Zamanı

Yeni bir şey satın almak yerine, elindekilere yeni bir hayat vermeye ne dersin?

• Kavanoz Fenerler: Mutfağındaki boş reçel veya turşu kavanozlarını atma. İçlerine pilli (şarj edilebilir pilli) küçük LED mumlar veya peri ledler koyarak harika fenerler yapabilirsin.
• Kâğıt Süsler: Eski kitap sayfaları, gazeteler veya kraft kağıtlarından yapacağın origami yıldızlar, plastik süslerden çok daha şık bir görüntü sunar.

4. Ağaç İkilemi: Gerçek mi, Yapay mı?

Bu konu, çevre bilincine sahip herkesin kafasını kurcalar. Hangisi daha çevre dostu?

Cevap biraz şaşırtıcı olabilir:

Araştırmaya göre, petrol türevi plastikten (PVC) üretilen bir yapay ağacın, çevreye verdiği zararı (karbon ayak izini) nötrleyebilmesi için en az 12 yıl boyunca kullanılması gerekir. Eğer her 2-3 yılda bir sıkılıp yeni bir plastik ağaç alıyorsan, doğaya gerçek ağaçtan daha büyük zarar veriyorsun demektir.

Gerçek ağaç ise, eğer köküyle birlikte saksıda satılıyorsa ve yılbaşından sonra tekrar toprağa dikilebilecekse en düşük karbon ayak izine sahip seçenektir. Ancak kesilmiş bir ağaç alıp sonra çöpe gönderirsen, o ağaç çürürken metan gazı yayar ve bu da zararlıdır.

En iyi seçenek: Elinde plastik ağaç varsa onu yıllarca kullanmaya devam et. Yoksa, saksıda canlı bir ağaç kiralamayı veya almayı düşün.

5. Yenilebilir Süsler

Sıfır atık felsefesinin en lezzetli hâli! Ağacını veya sofranı, kutlama bittikten sonra yiyebileceğin şeylerle süslemeye ne dersin?

Zencefilli kurabiyeler, ortasına delik açılarak pişirilip kurdeleyle asılabilir. Patlamış mısırlardan yapacağın uzun zincirler, o eski Amerikan filmlerindeki nostaljik havayı evine taşır. Böylece ocak ayında süsleri toplamakla uğraşmaz, afiyetle yersin.

6. Mum Işığının Romantizmi

Elektrik faturasını düşürmenin en eski ve en romantik yolu: mumlar.

Ancak burada da bir "eko-uyarı"mız var: Çoğu ucuz mum parafin (petrol yan ürünü) bazlıdır ve yakıldığında havaya toluen ve benzen gibi uçucu organik bileşikler (VOC) salabilir.

Bunun yerine soya mumu veya balmumu gibi doğal seçenekleri tercih et. Bu hem iç mekân hava kaliteni korur hem de daha temiz bir yanma sağlar.

Işıltımız Paylaştıklarımızdan Gelir

Unutma, yılbaşı süslemesinin amacı bir gösteriş yapmak değil, o umut dolu geçiş anını kendine ve sevdiklerine hissettirmektir.

Enerjiyi prizden değil, sevdiklerinle paylaştığın o sıcak sohbetten, el emeğiyle yaptığın o yamuk ama samimi süsten ve doğaya zarar vermemenin huzurundan al.

Bu yıl evin, sadece ışıklarla değil, vicdanın rahatlığıyla da aydınlansın.

Mutlu, tasarruflu ve yeşil bir yıl dileriz!

Kaynakça

• https://www.energy.gov/energysaver/led-lighting
• https://earth.org/real-vs-fake-christmas-tree-environmental-impact/
• https://www.bbcgoodfood.com/howto/guide/how-make-fruity-christmas-tree-decorations

• https://www.healthline.com/health/are-candles-bad-for-you